Birçok dini gelenekte Tanrı’nın kötülük alternatifi olarak Şeytan, İblis  olarak tasvir edilir. Yahudi ve Hristiyan tradisyonlarında, kutsal kitap İncil’de şeytanın adı olarak tasvir edilen isimler vardır. Genel olarak bilinen Lucifer ve Satan isimleridir.

Ama bu gerçekte doğru mu? Gelin sizle birlikte araştırmanın derin dehlizlerinde yol alalım. Lucifer, kelime anlamı olarak ışık taşıyan ve Roma’da “Sabah Yıldızı” olarak biliniyor. Romalılar tarafından ışık tanrılarına ve parlak sabah yıldızı Venüs’e[1] verilen isim de buydu. Lucifer, ibranicedeki karşılığı heilel[2] kelimesidir. Parlayan, ışıldayan anlamlarına gelmektedir.

‘Lucifer’ muhtemelen Yeşaya 14:12’nin yanlış yorumlanması nedeniyle Şeytan’la ilişkilendirilmeye başlandı. Bu bölümde, peygamber Babil’in kralı[3] hakkında konuşur; zafer ve ihtişamıyla tanrıların arasında yer alır. Yeşaya’nın sözleri Kutsal Kitap’ın Kral James Versiyonu’na[4] çevrilmiştir:

-Yeşaya 14:12-

  • Türkçe

12 Ey parlak yıldız, seherin oğlu, Göklerden nasıl da düştün! Ey ulusları ezip geçen, Nasıl da yere yıkıldın! 13 İçinden, “Göklere çıkacağım” dedin, “Tahtımı Tanrı’nın yıldızlarından daha yükseğe koyacağım; İlahların toplandığı dağda, Safon’un doruğunda oturacağım. 14 Bulutların üstüne çıkacak, Kendimi Yüceler Yücesi’yle eşit kılacağım.” 15 Ancak ölüler diyarına, Ölüm çukurunun dibine İndirilmiş bulunuyorsun.

 

 

  • VUL – Latince

12 Quomodo cecidisti de cælo, Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? 13 Qui dicebas in corde tuo: In cælum conscendam, super astra Dei exaltabo solium meum; sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis; 14 ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo? 15 Verumtamen ad infernum detraheris, in profundum laci.

  • Septuaginta Biblia – Grekçe

12 πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωὶ ἀνατέλλων; συνετρίβη εἰς τὴν γῆν ὁ ἀποστέλλων πρὸς πάντα τὰ ἔθνη.  13 σὺ δὲ εἶπας ἐν τῇ διανοίᾳ σου Εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβήσομαι, ἐπάνω τῶν ἄστρων τοῦ οὐρανοῦ θήσω τὸν θρόνον μου, καθιῶ ἐν ὄρει ὑψηλῷ ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ τὰ πρὸς βορρᾶν,  14 ἀναβήσομαι ἐπάνω τῶν νεφελῶν, ἔσομαι ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ. 15 νῦν δὲ εἰς ᾅδου καταβήσῃ καὶ εἰς τὰ θεμέλια τῆς γῆς.

Önemli!: ἑωσφόροςHeōsphóros diye okunur. Dikkatli bir şekilde incelenirse bu kelimenin bir de başka türlü ilişkilendirildiği kelime vardır. “φωσφόρος Phōsphóros‘ diğer türlü olarak da bu şekilde okunabilir.  Akşam yıldızı olarak “der Abendstern”  Heōsphóros, sabah yıldızı olarak da “der Morgenstern”  Phōsphóros ikili formu mevcuttur. 

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

12 How art thou fallen from heaven, O Lucifer, son of the morning! how art thou cut down to the ground, which didst weaken the nations!13 For thou hast said in thine heart, I will ascend into heaven, I will exalt my throne above the stars of God: I will sit also upon the mount of the congregation, in the sides of the north:14 I will ascend above the heights of the clouds; I will be like the most High. 15 Yet thou shalt be brought down to hell, to the sides of the pit.

Çok ilginçtir ki sadece Kral James İncilinde Lucifer geçer, diğer incillerde ise “sabah yıldızı, seherin oğlu”, “O star of the morning, son of the dawn”, “O Morning Star, son of the dawn”, “Shining morning star”, “the bright morning star” olarak geçiyor.

Babil Kralına atıf yapılarak Yeşeya 14:4′te Babil kralına işaret etmekte ve Lucifer olarak aynı etimolojik kökenine sahiptir ancak, Latin şiirlerde romada  venüs tanrısı olarak  Phōsphóros Venüs ile ilişkilendirilmiştir.

-Yeşeya 14:4-

  • Türkçe

4 Babil Kralı’nı alaya alarak, “Halkı ezenin nasıl da sonu geldi!” diyecekler, “Zorbalığı nasıl da sona erdi!”

  • VUL – Latince

4 sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor; quievit tributum?

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

4 That thou shalt take up this proverb against the king of Babylon, and say, How hath the oppressor ceased! the golden city ceased!

Bununla birlikte, “Satan” isminin ortaçağda latince olarak Lucifer şeklinde kullanılması büyük bir talihsizliktir. Eğer dikkatli incelenirse, bu ayetlerde geçenin Lucifer olarak nitelendirilen “Satan” yani şeytan değil, Babil Kralı olduğu farkedilecektir. Bu bölümde, Babil kralına atıfta bulunduğu rahat bir şekilde unutulmuş ve kilise tarafından Lucifer’in Tanrı’ya karşı ayaklandığı ve Tanrı’nın başmelekleri tarafından cennetten atıldığı şeklinde efsaneler türetilmeye başlanmıştı. Kilise bu yorumu şu şekilde geliştirmişti:

-Hezekiel 28:16-

  • Türkçe

16 Ticaretinin çokluğundan ötürü senin içini zorbalıkla doldurdular, ve suç işledin; ve seni murdar şey gibi Allahın dağından attım; ve seni, gölge salan kerubi, ateşten taşlar arasından atıp yok ettim.

16 Ticaretinin bolluğundan Zorbalıkla doldun Ve günah işledin. Bu yüzden kirli bir şey gibi Seni Tanrı’nın dağından attım, Yanan taşların arasından kovdum, Ey koruyucu Keruv.

  • VUL – Latince

16 In multitudine negotiationis tuæ repleta sunt interiora tua iniquitate, et peccasti: et ejeci te de monte Dei, et perdidi te, o cherub protegens, de medio lapidum ignitorum.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

16 By the multitude of thy merchandise they have filled the midst of thee with violence, and thou hast sinned: therefore I will cast thee as profane out of the mountain of God: and I will destroy thee, O covering cherub, from the midst of the stones of fire.

Ancak burada bahsedilen bir konu kerubilerdir. Kerubiler[5] konusuna burada girmeyeceğim. Daha sonra bu konuyla alakalı yazı yazacağım. Devam edelim, Lucifer şeytan olarak lanse edildi. St.Jerome’ye[6] göre, ilk hristiyanlar, Lucifer’i Şeytan olarak tasvir ettiler çünkü bu cennetten düşmeden önceki adıydı ve bu ad bir çok yazar tarafından kullanıldı. Örneğin;

-Luka 10:18-

  • Türkçe

18 İsa onları yanıtladı: “Şeytanın şimşek gibi gökten düştüğünü gördüm.

  • VUL – Latince

18 Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgor de cælo cadentem.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

18 And he said unto them, I beheld Satan as lightning fall from heaven.

 

-Vahiy 9:1-

  • Türkçe

9 Beşinci melek boruyu öttürdü. Gökyüzünden yeryüzüne düşen bir yıldız gördüm. Ona Derinler Kuyusu’nun anahtarı verildi.

  • VUL – Latince

9 Et quintus angelus tuba cecinit: et vidi stellam de cælo cecidisse in terram, et data est ei clavis putei abyssi.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

9 And the fifth angel sounded, and I saw a star fall from heaven unto the earth: and to him was given the key of the bottomless pit.

-Vahiy 12:9-

  • Türkçe

9 Koca ejder aşağı fırlatıldı. Tüm yeryüzünü kandıran, adı iblis ve şeytan olan şu eski zamanın yılanı yeryüzüne fırlatıldı. Melekleri de kendisiyle birlikte fırlatıldı.

  • VUL – Latince

9 Et projectus est draco ille magnus, serpens antiquus, qui vocatur diabolus, et Satanas, qui seducit universum orbem: et projectus est in terram, et angeli ejus cum illo missi sunt.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

And the great dragon was cast out, that old serpent, called the Devil, and Satan, which deceiveth the whole world: he was cast out into the earth, and his angels were cast out with him.

 

Burada büyük gizemler yattığını görüyoruz, gerçekten de Lucifer, ışığın taşıyıcısı, “sabah yıldızı” gerçekten de şeytan mı?

Tüm bunları aksi yönünde argümanlar mevcut kesin bir şekilde bunu yalanlayan bilgiler var.

-Yuhanna 1:9-

  • Türkçe

Söz gerçek Işık‘tı; tüm insanları aydınlığa kavuşturmak için dünyaya gelen Işık.

  • VUL – Latince

9 Erat lux vera, quæ illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

9 That was the true Light, which lighteth every man that cometh into the world.

Bu bilgilere bakılarak İsa, ışık olarak tasvir ediliyordu.

-2.Petrus 1:19-

  • Türkçe

19 Peygamberlerin sözleri bizim için daha büyük kesinlik kazandı. Gün ağarıp sabah yıldızı yüreklerinizde doğuncaya dek, karanlık yerde ışık saçan çıraya benzeyen bu sözlere kulak verirseniz, iyi edersiniz.

  • VUL – Latince

19 Et habemus firmiorem propheticum sermonem: cui benefacitis attendentes quasi lucernæ lucenti in caliginoso donec dies elucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris:

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

19 We have also a more sure word of prophecy; whereunto ye do well that ye take heed, as unto a light that shineth in a dark place, until the day dawn, and the day star arise in your hearts:

 

-Vahiy 22:16-

  • Türkçe

16 “Ben İsa, kilise toplulukları için bu olaylara tanıklık etsin diye size meleğimi gönderdim. Davut’un kökü ve soyuyum ben, parlak Çobanyıldızı’yım.”

  • VUL – Latince

 16 Ego Jesus misi angelum meum testificari vobis hæc in ecclesiis. Ego sum radix, et genus David, stella splendida et matutina.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

16 I Jesus have sent mine angel to testify unto you these things in the churches. I am the root and the offspring of David, and the bright and morning star.

-Yuhanna 8:12-

  • Türkçe

12  İsa yine halka seslenip şöyle dedi: “Ben dünyanın ışığıyım. Benim ardımdan gelen, asla karanlıkta yürümez, yaşam ışığına sahip olur.”

  • VUL – Latince

12 Iterum ergo locutus est eis Jesus, dicens: Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitæ.

  • Kral James Versiyonu – İngilizce

12 Then spake Jesus again unto them, saying, I am the light of the world: he that followeth me shall not walk in darkness, but shall have the light of life.

İsa, bu bilgilere göre, açıkça parlak sabah yıldızıyım demektedir. Açıkçası bunu kanıtlar nitelikte bir çok dua ve ilahi seremonileri mevcut. Vatikanda bazı kutlamalarda dualarda İsa peygamberi ışık getiren olarak Lucifer şeklinde telaffuz etmektedirler.

Sabah yıldızı Lucifer’i Şeytan ile ilişkilendirmek sizce ne kadar doğru? Bu bilgilerle, ışığın getiricisi, taşıyıcısı olarak İsa peygamberine  daha çok yakışan bir ifade olarak görüyoruz. Bir çok soru sorabiliriz kendimize. Bu konuda teologlar ne düşünüyor, büyük bir yanlış anlaşılma olabilir mi? Bu konuda biz ne düşünmemiz gerekir? Lucifer denilen varlık, İsa peygamberinin kendisiyse, ışık getiren, ışık taşıyan anlamlarına gelirken neden kötü bir kavramın kurbanı olabilir?

Popüler kültürün etkileri ile yayılan bu tür karalamaların medyanın etkisi ile aslında farkında olmayan bir yanlışın peşinden gitmekte olan bir çok insan var. Böylesi ufak bir hatayı, diğer sözde teologlar görmezden gelmesi ya da Vatikan’ın bunları kasıtlı olarak yayması anlaşılamayacak bir davranıştır.

Keanu Magi

 


Notlar
[1] Roma Mitolojisinde Venüs gezegeni ile ilişkilendirilmişti Lucifer. Aslında grekçe ismi olarak ilişkilendirilme mevcuttu. Lucifer latince bir ad olduğu için yunancadaki karşılığı ile ışığı taşıyan anlamına gelmekteydi.
[2] הֵילֵל Heilel, Hêlêl ibranice parlayan-parıldayan yıldız anlamına gelmektedir. Seher yıldızı, sabah yıldızı anlamına da gelmektedir.
[3] Babil Kralı, temsili bir figürdür ve Babil hikayesine atıfta bulunmaktadır.
[4] 1611’de ingiltere kralı james 1 tarafından toplanan bir kurul tarafından yapılan incil çevirisi. 17nci yy.’dan bu yana ingilizce konuşan halkların ortak incili olarak kabul edilir. Kral James Onaylı Kitab-ı Mukaddes ya da Kral James Sürümü, 1604’te İngilizceye çevrilmeye başlanan, 1611’de İngiliz Kilisesi tarafından bastırılan Kitab-ı Mukaddes’tir. Bu kitap Kral VIII. Henry zamanında İngiliz Kilisesi tarafından bastırılan ilk “onaylı Kutsal Kitap” idi.
[5] Kerübi (Cherubin-Cherubs) ise dört kanatlı ve dört yüzlüdür, tanrının korumaları, kolluk gücüdür. Etrafında uçarak günahın, yozlaşmanın ve ahlaksızlığın ulaşmasını engellerler, taht melekleri olarak ta anılır. Aden bahçesinin ve Ahit Sandığının korumaları olarak bilinir. “Aden bahçesinde “hayat ağacının yolunu korumak için” Tanrı’nın onları koyduğunu” Tevrat’tan okuruz (Tekvin 3:24). Adem ile Havva cennetten kovulunca onlara eşlik ederler ve geri dönmesinler diye de bahçede nöbet tutarlar.
[6] Hieronymus (veya Aziz Jerome; Latince: Eusebius Sophronius Hieronymus; Yunanca: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος ; yk. 347 – 30 Eylül 420) rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi. Eusebius oğlu, Dalmaçya/Pannonia sınırı arasındaki Emona kalesine komşu bir kasaba olan, günümüzdeyse kuzeydoğu İtalya’da bulunan Stridon doğumlu. Opus Magnum’u Vulgata: Kitab-ı Mukaddes’in Latince çevirisi. İnciller üzerine yorumları bulunur. Yazdığı eserlerin listesi oldukça kabarıktır.

CEVAP VER

Lütfen yorum yapınız!
Lütfen buraya isminizi girin